فوتبال در ایران

1 در 1 به تاریخچه ورزش فوتبال در کشور ایران میپردازد. این ورزش پرطرفدار در جهان، پس از کشتی که در ایران از آن با عنوانهای «ورزش ملی» و «ورزش اول ایران» نام برده میشود، ^{ورزش دوم است. با این حال بسیاری از فوتبال به عنوان «ورزش اول» و «پرطرفدارترین ورزش ایران» نام میبرند.فوتبال در زندگی بسیاری از ایرانیان نفوذ کردهاست. بیش از ۱۲ روزنامه مربوط به فوتبال، روزانه در ایران منتشر میشوند و دیدارهای لیگهای معتبر اروپایی نیز به صورت زنده از شبکههای تلویزیون به صورت رایگان پخش میشود.}

پیش از انقلاب

برای اولین بار در ایران فوتبال در شهر مسجدسلیمان در استان خوزستان آغاز شد و اولین استادیوم در این شهر به دست مهندسین انگلیسی به بهرهبرداری رسید و اولین مسابقه فوتبال در آنجا بین مردم بومی مسجدسلیمان و انگلیسیها برگزار شد… نخستین ایرانی که در یک تیم فوتبال بطور رسمی بازی کرد، شخصی به نام کریم زندی بود که در سالهای ۱۲۸۷ تا ۱۲۹۷ هجری خورشیدی در بین انگلیسیها و در تیمهایی که آنها در ایران ترتیب داده بودند بازی کرد.

برای نخستین بار یک انجمن با نام انجمن ترقی و ترویج فوتبال در سال ۱۳۰۰ در تهران تشکیل شد. در راستای این فعالیتها برای اولین بار مدرسه آمریکایی یا دبیرستان البرز فعلی آموزش فوتبال را بصورت رسمی آغاز کرد.

در سال ۱۳۰۸ اولین مسابقه رسمی در ایران با تیم بادکوبه شوروی برگزار شد. در سالهای ۱۳۱۲ و ۱۳۱۳ تغییرات زیادی در فوتبال و ورزش ایران اتفاق افتاد و انجمن ملی تربیت بدنی و پیشآهنگی تأسیس شد تا اینکه در سال ۱۳۱۴ و ۱۳۱۵ به ترتیب تعداد ۱۵۲ و ۳۶۷ تیم در ایران موجود بود. در سال ۱۳۱۶ حسین صدقیانی پس از بازگشت از اروپا مسئول گسترش فوتبال در ایران شد.

در سالهای ۱۳۱۷ و ۱۳۱۸ تیم ملی فوتبال ایران تشکیل شد و برای نخستین مسابقه با افغانستان دیدار کرد. ورزشگاه امجدیه در این سال راه اندازی شد.

در سال ۱۳۲۵ فدراسیون فوتبال ایران تأسیس و یک سال بعد به عضویت فیفا پذیرفته شد.

نخستین رئیس فدراسیون فوتبال ایران علی کنی نام داشت.

تا دهه ۵۰ خورشیدی تحولات زیادی در فوتبال ایران رخ داد. در این دهه نخستین جام باشگاههای ایران با نام جام تخت جمشید آغاز به فعالیت کرد. بیرون از پایتخت، مهمترین مراکز این ورزش گیلان و خوزستان بودند.

تیم ملی ایران برای نخستین بار در سال ۱۳۵۷ به جام جهانی راه یافت و در همان سالها در اوج فوتبال آسیا قرار گرفت.

پس از انقلاب

تنها پیروزی ایران در رقابتهای جام جهانی همچنان به جام جهانی ۱۹۹۸ فرانسه بازمیگردد که توانست با نتیجه دو بر یک تیم آمریکا را شکست دهد.

استقلال و پرسپولیس دو باشگاه شهر تهران، قطبهای اصلی فوتبال ایران هستند. سال هاست که این دو باشگاه، قدرتهای ممتاز فوتبال ایران بودهاند و حتی اهالی شهرهای دیگر ایران هم از هواداران این دو تیم هستند. از زمان آغازلیگ برتر و با قهرمانی تیمهایی چون سپاهان اصفهان، سایپا کرج، فولاد خوزستان و پاس تهران در لیگ برتر این رویکرد تا حدودی تغییر کردهاست. تعداد تماشاگران دیدارهای لیگ برتر اختلاف زیادی دارد. برخی بازیها کمتر از ۵۰۰ نفر تماشاگر را به خود جذب میکنند، در حالی که شهرآورد تهران بیش از ۱۰۰ هزار نفر تماشاگر دارد. تراکتورسازی پرتماشاگرترین تیم لیگ برتر در فصلهای ۱۳۸۷–۱۳۸۸ و ۱۳۸۹–۱۳۹۰ است. – به گفتهٔ مدیر باشگاه تراکتورسازی این تیم در سال ۱۳۸۹ حدود ۴۸۲ هزار هوادار رسمی داشته که چندین برابر هوادران ثبتشدهٔ رئال مادرید، یکی از باشگاههای پرطرفدار دنیا است.

قرارداد جواد نکونام با باشگاه استقلال که در تیرماه ۱۳۹۱ به ثبت رسید، و مبلغ آن ۵٬۳ میلیارد تومان میباشد، او را به گرانقیمتترین بازیکن تاریخ فوتبال ایران تبدیل کرد.

	تیم	بازیها	امتیاز
1	پرسپولیس	15	36
2	پارس جنوبی جم	15	29
3	فولاد	15	27
4	پیکان	15	25
5	سایپا	15	23
6	صنعت نفت آبادان	15	21
7	استقلال	15	20
8	گسترش فولاد	15	20
9	ذوب آهن	15	19
10	پدیده	15	18
11	تراکتورسازی	15	17
12	سپاهان	15	15
13	استقلال خوزستان	15	14
14	نفت تهران	15	13
15	سپیدرود رشت	15	12
16	سیاه جامگان	15	8